مصطفى النوراني الاردبيلي
99
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
جوانه مو : شيره جوانههاى تازه مو را پس از تبخير به كمك الكل به صورت عصاره در آورده مجددا تبخير مىكنند ، ماده بدست آمده كه در بعضى نواحى به عنوان قابض و مدر و ضد تشنج مصرف مىشود . « 1 » * رزك ، تميس اصطلاحات : در شمال ايران و در ساير نقاط با نامهاى محلى مختلفى شناخته مىشود از جمله اطراف رشت : تميس ، در كردستان : بمبلىزو ، در لاهيجان : رزك و در برخى نقاط شمال ايران تال ناميده مىشود در كتب عربى آن را اصل الكرمه السودا ناميدهاند . به فرانسوى : herbe aum femmes , battues , tamier commun , tamier و به انگليسى : beaten woman , s herb , bluck brgon گفته مىشود . گياهى است از خانواده dioscoreaceae نام علمى آن tamus commus l . مىباشد . مشخصات : تميس گياهى است علفى چند ساله با ساقه باريك دراز سبزرنگ و بالارونده ، برگهاى آن متناوب نسبتا بزرگ قلبى شكل نوك تيز شبيه برگ مو كه با دمبرگ درازى به ساقه متصل مىشود . گلهاى آن كوچك به رنگ سبز روشن به شكل خوشه در كنار محور ساقه گل دهنده ظاهر مىشود ميوه آن ارغوانى كوچك و تخم مرغى شكل است و طعم آن ابتدا ترش و سپس تند و سوزان مىشود . قسمت زيرزمينى گياه ضخيم و متورم به طول 40 - 60 سانتىمتر و ضخامت آن در بعضى موارد تا 20 سانتىمتر است كه وزن آن چند كيلوگرم مىشود در طب سنتى معمولًا قسمت زير زمين گياه با ريشكهاى آن
--> ( 1 ) - گياهان دارويى ، ج 1 ، ص 535 - 536 - 539 - 540 .